هوش مصنوعی مولد در مدت کوتاهی از یک فناوری نوظهور به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است. از تولید تصویر و متن گرفته تا تبلیغات، سرگرمی و تجربه مشتری، برندها با سرعت زیادی در حال استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی هستند.
اما سرعت پذیرش فناوری لزوماً به معنی اعتماد مخاطبان به آن نیست.
برای بررسی همین شکاف، Meltwater با همکاری YouGov مطالعهای آماری روی نزدیک به ۱۰ هزار نفر در هفت بازار جهانی انجام داده است تا مشخص شود مردم واقعاً چه نگاهی به محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی دارند و چه چیزی باعث اعتماد یا بیاعتمادی آنها میشود. نتایج نشان میدهد تصویر عمومی از هوش مصنوعی بسیار پیچیدهتر از چیزی است که شاید از حجم بالای صحبتها درباره این فناوری انتظار داشته باشیم.
۱. آیا مردم از آینده هوش مصنوعی استقبال میکنند؟
شاید با توجه به سرعت رشد ابزارهای هوش مصنوعی و حضور دائمی آنها در اخبار و فضای کسبوکار، تصور کنیم بیشتر مردم از آیندهای که با هوش مصنوعی شکل میگیرد هیجانزدهاند.
اما دادهها تصویر متفاوتی ارائه میکنند.
در این مطالعه، ۳۹ درصد از افراد گفتهاند نسبت به آیندهای مبتنی بر هوش مصنوعی هیجانزده هستند، در حالی که ۵۱ درصد احساس تردید یا بدبینی داشتهاند. یعنی تعداد افرادی که با احتیاط یا نگرانی به آینده هوش مصنوعی نگاه میکنند، بیشتر از افرادی است که با هیجان از آن استقبال میکنند.
این موضوع برای برندها اهمیت زیادی دارد. استفاده از یک فناوری جدید لزوماً باعث نمیشود مخاطب نتیجه نهایی را بهتر یا قابلاعتمادتر ارزیابی کند. ممکن است یک برند از هوش مصنوعی برای افزایش سرعت، کاهش هزینه یا تولید محتوای بیشتر استفاده کند، اما مخاطب همان محتوا را از زاویهای کاملاً متفاوت ببیند.
در واقع، ورود هوش مصنوعی به فرایند تولید محتوا میتواند در کنار مزیتهای خود، یک لایه جدید از تردید درباره محتوای تولیدشده ایجاد کند.
۲. یک مطالعه آماری روی نگرش نزدیک به ۱۰ هزار مصرفکننده
برای اینکه بتوان درباره نگرش عمومی نسبت به هوش مصنوعی صحبت کرد، نمیتوان فقط به تجربه شخصی کاربران یا موج صحبتهای شبکههای اجتماعی تکیه کرد.
گزارش مشترک Meltwater و YouGov با بررسی دیدگاه نزدیک به ۱۰ هزار مصرفکننده در هفت بازار جهانی تلاش کرده تصویری آماری از این نگرش ارائه دهد. این مطالعه نهتنها میزان استقبال از هوش مصنوعی، بلکه نگرانیهای مردم، میزان پذیرش محتوای تولیدشده با AI و تفاوت این نگرشها در گروههای سنی و بازارهای مختلف را بررسی کرده است.
نتیجه مهم این است که نمیتوان مخاطبان را یک گروه یکدست در نظر گرفت. میزان پذیرش هوش مصنوعی به سن، کشور و مهمتر از همه، زمینهای که AI در آن استفاده میشود وابسته است.
بنابراین وقتی میپرسیم «آیا مردم به هوش مصنوعی اعتماد دارند؟»، شاید سؤال دقیقتر این باشد:
مردم در چه شرایطی به هوش مصنوعی اعتماد میکنند؟
۳. نگرانی اصلی مردم چیست؛ خود AI یا چیزهایی که با آن ساخته میشود؟
یکی از جالبترین یافتههای مطالعه این است که نگرانی مردم الزاماً از خود فناوری هوش مصنوعی سرچشمه نمیگیرد؛ بلکه بیشتر به پیامدها و کاربردهایی مربوط میشود که این فناوری امکانپذیر میکند.
مردم نگران این هستند که تولید محتوا با AI تشخیص واقعیت از محتوای جعلی را دشوارتر کند، اطلاعات نادرست با سرعت بیشتری منتشر شود یا محتوایی تولید شود که ظاهری واقعی اما محتوایی گمراهکننده داشته باشد.
در نتیجه، مسئله فقط این نیست که «این محتوا را انسان ساخته یا ماشین؟»
مسئله مهمتر این است که:
آیا میتوان به چیزی که میبینیم، میخوانیم یا میشنویم اعتماد کرد؟
این تغییر زاویه دید برای برندها اهمیت زیادی دارد. مخاطب ممکن است درباره فناوری AI اطلاعات زیادی نداشته باشد، اما نتیجه استفاده از آن را مستقیماً تجربه میکند؛ بنابراین قضاوت او بیشتر بر اساس اعتبار و پیامد محتوا شکل میگیرد تا پیچیدگی فناوری پشت آن.
۴. از اخبار جعلی تا از بین رفتن اصالت؛ مردم از چه چیزی میترسند؟
نگرانی درباره هوش مصنوعی زمانی جدیتر میشود که پای اطلاعات و اعتماد در میان باشد.
طبق یافتههای این مطالعه، اطلاعات نادرست یکی از مهمترین نگرانیهای مخاطبان است و ۷۳ درصد افراد نسبت به آن ابراز نگرانی کردهاند. اخبار جعلی، کلاهبرداری، اطلاعات گمراهکننده و از بین رفتن حس اصالت محتوا نیز در میان نگرانیهای اصلی قرار دارند.
در چنین شرایطی، تشخیص اینکه چه چیزی واقعی و چه چیزی ساختهشده است، به یک چالش جدی تبدیل میشود.
این موضوع بهخصوص برای برندها مهم است؛ چون مخاطب فقط محتوای تولیدشده را ارزیابی نمیکند، بلکه ممکن است درباره فرایند تولید آن هم قضاوت کند.
اگر مخاطب احساس کند یک برند برای تولید محتوا از AI استفاده کرده، اما درباره آن شفاف نیست، مسئله دیگر فقط کیفیت محتوا نیست؛ بلکه پای اعتماد به برند نیز به میان میآید.
۵. نسلها و کشورها نگاه یکسانی به AI ندارند
نگرش مردم نسبت به هوش مصنوعی در همه گروهها یکسان نیست.
برای مثال، افراد جوانتر نسبت به آینده هوش مصنوعی دیدگاه مثبتتری دارند. ۴۸ درصد افراد ۲۵ تا ۳۴ ساله گفتهاند از آینده مبتنی بر AI هیجانزدهاند؛ این رقم در میان افراد بالای ۵۵ سال به ۳۱ درصد میرسد.
تفاوت میان کشورها حتی چشمگیرتر است. در آلمان و سنگاپور، بهترتیب ۵۶ و ۵۵ درصد افراد نسبت به آینده هوش مصنوعی هیجانزده بودهاند؛ در مقابل، این میزان در بریتانیا ۲۳ درصد و در آمریکا ۲۵ درصد بوده است.
این تفاوتها نشان میدهد که نمیتوان یک نسخه واحد برای ارتباط درباره هوش مصنوعی در تمام بازارها و گروههای مخاطب در نظر گرفت.
مخاطب، فرهنگ و زمینه استفاده از فناوری اهمیت دارند.
۶. یک نکته جالب: مردم فکر میکنند خودشان میتوانند AI را تشخیص دهند!
یکی از تناقضهای جالب این مطالعه به توانایی تشخیص محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی مربوط میشود.
بسیاری از افراد معتقدند خودشان میتوانند محتوای تولیدشده با AI را تشخیص دهند؛ اما همزمان، نگرانی زیادی دارند که دیگران نتوانند تفاوت میان محتوای واقعی و مصنوعی را تشخیص دهند.
این یعنی یک شکاف جالب میان اعتماد فرد به توانایی خودش و نگرانی او درباره جامعه وجود دارد.
و همین شکاف میتواند محیطی ایجاد کند که در آن اعتماد شکنندهتر شود. حتی اگر یک برند محتوایی دقیق و باکیفیت تولید کرده باشد، مخاطب آن محتوا را در فضایی میبیند که در آن مرز میان واقعیت و محتوای مصنوعی روزبهروز مبهمتر شده است.
در نهایت، مسئله فقط این نیست که مردم چقدر از هوش مصنوعی استفاده میکنند یا چقدر آن را میشناسند. مسئله این است که چقدر به محتوایی که در عصر هوش مصنوعی دریافت میکنند اعتماد دارند.
و شاید همینجا است که سؤال مهمتری برای برندها شکل میگیرد:
اگر استفاده از AI اجتنابناپذیر است، چطور میتوان بدون از دست دادن اعتماد مخاطب از آن استفاده کرد؟
پاسخ این سؤال، موضوع بخش بعدی این مجموعه است.
